Może za dużo się rozpisałem, ale wiem, że po tak długiej nieobecności interesuje Cię każdy szczegół ze stron rodzinnych.
W związku z potrzebami okolicznej ludności rozwinęły się teraz w naszym miasteczku różne warsztaty pracy, jak: tartak, elektrownia, dział napraw rowerów i zegarków, rzeźbiarnia, mechaniczny z kuźnią i blacharnią, jak również krawiectwo, szewstwo i inne. Jest też poradnia lekarska i mleczarnia okręgowa, której kierownikiem jest Mariański Hadrian i ma do pomocy Grzybowskiego Juliusza, Salwatora Markowskiego, Witalisa Miłosza, Leonarda Gondka, Agnelego Orlińskiego i innych. Prefektem w Paprotni [ 18 ] jest nadal ks. Zdzisław Piechowiak. - W budynku za dawnym internatem jest teraz schronisko PCK (Polski Czerwony Krzyż), w którym przebywa kilkunastu, b. żołnierzy polskich inwalidów. Opiekę nad nim ma Fulgenty o. Bąk przy pomocy Euzebiusza Abramowicza, Jerzego Dudka i Szymona Jankowskiego. W grudniu ub. roku wyszedł też po długiej przerwie miesięcznik "Rycerz" na grudzień-styczeń. Następny numer i coś w rodzaju kalendarza są w przygotowaniu Izydora Koźbiała i Cypriana Grodzkiego. Kuźba Łukasz pracuje teraz u Wójcika Józefa [ 19 ]. Dawny nasz znajomy i współpracownik Justyn Nazim zajęty jest w administracji [ 20 ] i ma do pomocy Piusa Kosiora, Sebastiana Sobczyńskiego i Odyliona [ 21 ]. Maksymilian Belka, Jan Vianey, Sergiusz i Agatonik [ 22 ] też są zajęci w drugim dziale administracji i przyjmują zlecenia na różne prace z zewnątrz. A Twoi starzy znajomi Salezy, Wawrzyniec i Antonin Winiarski reperują zegarki. Manswet i Eutychian, Atanazy, Anatol, Kamil, Samuel, Włodzimierz i Bolesław Błaszczyk, Bonifacy, Abel, Zdzisław Łuszcz, Szubartowscy, Kozielczykowie, Melchior [ 23 ], Hilary Łysakowski i inni nadal pracują w swoich zawodach. Głównym placmajstrem na nasz teren jest z ramienia władz Czesław Półtoraczyk. Pracy jest obecnie bardzo dużo i na bezrobocie nikt nie może narzekać. Z wyżywieniem i przyodziewkiem też jeszcze można wytrzymać. Czas wojenny jak zwykle wprowadza pewne ograniczenia. Poza tym jest zupełny spokój.
Z Mugenzai no Sono z Japonii otrzymaliśmy kilka listów, w których donoszą, że stanowią teraz osobny komisariat. Pisma na razie nie wydają z powodu ograniczeń papieru, bo i tam spokoju nie ma. Muszą teraz liczyć na samowystarczalność. Miejscowi katolicy i inni wspomagają ich, jak tylko mogą. Br. Zeno nadal apostołuje, zwłaszcza przez pożyczanie dobrych książek.
Ale już chyba dosyć tego pisania. Napisz mi też coś ze swego życia. Mam trochę fotografii z naszej rodziny, ale teraz nie można przesyłać, może innym razem. Zresztą i czasy wyjątkowe nie trwają zawsze, więc może wkrótce i sam do nas powrócisz. Bądź dobrej myśli, codziennie pamiętamy o Tobie.
Łączę pozdrowienia od całej rodziny i kolegów.
Serdecznie ściskam i całuje
Maksymilian
[ 1 ] Ostatni (zachowany) list okólny - Pisma, 794 - pochodzi z października 1940 r.
[ 2 ] Forma listu odpowiada warunkom okupacyjnym, kiedy nie można było wszystkiego jasno pisać. Inne zachowane kopie tego listu, kierowane zapewne do tych, którzy wcześniej pisali do Niepokalanowa, zamiast powyższego pierwszego zdania mają inne: "Wiadomość od Ciebie otrzymałem. Cieszę się, że przy pomocy Niepokalanej wszystko przetrwałeś i jesteś zdrów".
[ 3 ] Br. Radogost Jędrzejewski.
[ 4 ] Br. Baltazar Strużewski.
[ 5 ] Bracia Placyd Koza, Marcin Brzozowski i Atanazy Maćkowski.
[ 6 ] Zob. Pisma, 774, przyp. 11.
[ 7 ] Br. Sylwester Wojsław.
[ 8 ] Za ojców i braci z innego klasztoru bracia winni byli odmówić po jednej koronce franciszkańskiej - zob. Konstytucje z 1932 r.
[ 9 ] Tj. św. Maksymilian.
[ 10 ] Bł. Pius Bartosik.
[ 11 ] Bracia Witold Garło, Cyriak Szubiński i bł. Tymoteusz Trojanowski.
[ 12 ] Bł. Antoninem Bajewskim.
[ 13 ] O. Floriana Koziury.
[ 14 ] Bracia Benedykt Mieczkowski, Cyriak Szubiński, Honorat Szala, Ludwik Ferens, Maksym Grefkowicz, Gotfryd Pyrka i Sergiusz Sobczuk.
[ 15 ] Tj. z nowicjuszami - klerykami.
[ 16 ] O. Gwido Bar.
[ 17 ] Św. Maksymilian.
[ 18 ] Ponieważ Małe Seminarium Misyjne było zamknięte w czasie okupacji, rektor tegoż zakładu, o. Zdzisław Piechowiak, objął nauczanie religii w szkole powszechnej w Paprotni.
[ 19 ] Tj. w bibliotece klasztornej.
[ 20 ] O. Justyn Nazim, po wysiedleniu z Gniezna i krótkim pobycie w klasztorze warszawskim, przybył do Niepokalanowa 26 XII 1940.
[ 21 ] Br. Odyliona Leheńkiego.
[ 22 ] Bracia Jan Vianey Kończewski, Sergiusz Sobczuk i Agatonik Kozak.
[ 23 ] Bracia Salezy Mikołajczyk, Wawrzyniec Podwapiński, Manswet Marczewski, Eutychian Kawecki, Atanazy Maćkowski, Anatol Musiał, Kamil Banaszek, Samuel Piasecki, Włodzimierz i Bolesław Błaszczykowie, bł. Bonifacy Żukowski, Abel Dypa (później zmienił nazwisko na Dziełyński), Adam i Beniamin Szubartowscy, Filemon i Wincenty Kozielczykowie oraz Melchior Borkowski.
Komentarz
Może za dużo się rozpisałem, ale wiem, że po tak długiej nieobecności interesuje Cię każdy szczegół ze stron rodzinnych.
W związku z potrzebami okolicznej ludności rozwinęły się teraz w naszym miasteczku różne warsztaty pracy, jak: tartak, elektrownia, dział napraw rowerów i zegarków, rzeźbiarnia, mechaniczny z kuźnią i blacharnią, jak również krawiectwo, szewstwo i inne. Jest też poradnia lekarska i mleczarnia okręgowa, której kierownikiem jest Mariański Hadrian i ma do pomocy Grzybowskiego Juliusza, Salwatora Markowskiego, Witalisa Miłosza, Leonarda Gondka, Agnelego Orlińskiego i innych. Prefektem w Paprotni [ 18 ] jest nadal ks. Zdzisław Piechowiak. - W budynku za dawnym internatem jest teraz schronisko PCK (Polski Czerwony Krzyż), w którym przebywa kilkunastu, b. żołnierzy polskich inwalidów. Opiekę nad nim ma Fulgenty o. Bąk przy pomocy Euzebiusza Abramowicza, Jerzego Dudka i Szymona Jankowskiego. W grudniu ub. roku wyszedł też po długiej przerwie miesięcznik "Rycerz" na grudzień-styczeń. Następny numer i coś w rodzaju kalendarza są w przygotowaniu Izydora Koźbiała i Cypriana Grodzkiego. Kuźba Łukasz pracuje teraz u Wójcika Józefa [ 19 ]. Dawny nasz znajomy i współpracownik Justyn Nazim zajęty jest w administracji [ 20 ] i ma do pomocy Piusa Kosiora, Sebastiana Sobczyńskiego i Odyliona [ 21 ]. Maksymilian Belka, Jan Vianey, Sergiusz i Agatonik [ 22 ] też są zajęci w drugim dziale administracji i przyjmują zlecenia na różne prace z zewnątrz. A Twoi starzy znajomi Salezy, Wawrzyniec i Antonin Winiarski reperują zegarki. Manswet i Eutychian, Atanazy, Anatol, Kamil, Samuel, Włodzimierz i Bolesław Błaszczyk, Bonifacy, Abel, Zdzisław Łuszcz, Szubartowscy, Kozielczykowie, Melchior [ 23 ], Hilary Łysakowski i inni nadal pracują w swoich zawodach. Głównym placmajstrem na nasz teren jest z ramienia władz Czesław Półtoraczyk. Pracy jest obecnie bardzo dużo i na bezrobocie nikt nie może narzekać. Z wyżywieniem i przyodziewkiem też jeszcze można wytrzymać. Czas wojenny jak zwykle wprowadza pewne ograniczenia. Poza tym jest zupełny spokój.
Z Mugenzai no Sono z Japonii otrzymaliśmy kilka listów, w których donoszą, że stanowią teraz osobny komisariat. Pisma na razie nie wydają z powodu ograniczeń papieru, bo i tam spokoju nie ma. Muszą teraz liczyć na samowystarczalność. Miejscowi katolicy i inni wspomagają ich, jak tylko mogą. Br. Zeno nadal apostołuje, zwłaszcza przez pożyczanie dobrych książek.
Ale już chyba dosyć tego pisania. Napisz mi też coś ze swego życia. Mam trochę fotografii z naszej rodziny, ale teraz nie można przesyłać, może innym razem. Zresztą i czasy wyjątkowe nie trwają zawsze, więc może wkrótce i sam do nas powrócisz. Bądź dobrej myśli, codziennie pamiętamy o Tobie.
Łączę pozdrowienia od całej rodziny i kolegów.
Serdecznie ściskam i całuje
Maksymilian
[ 1 ] Ostatni (zachowany) list okólny - Pisma, 794 - pochodzi z października 1940 r.
[ 2 ] Forma listu odpowiada warunkom okupacyjnym, kiedy nie można było wszystkiego jasno pisać. Inne zachowane kopie tego listu, kierowane zapewne do tych, którzy wcześniej pisali do Niepokalanowa, zamiast powyższego pierwszego zdania mają inne: "Wiadomość od Ciebie otrzymałem. Cieszę się, że przy pomocy Niepokalanej wszystko przetrwałeś i jesteś zdrów".
[ 3 ] Br. Radogost Jędrzejewski.
[ 4 ] Br. Baltazar Strużewski.
[ 5 ] Bracia Placyd Koza, Marcin Brzozowski i Atanazy Maćkowski.
[ 6 ] Zob. Pisma, 774, przyp. 11.
[ 7 ] Br. Sylwester Wojsław.
[ 8 ] Za ojców i braci z innego klasztoru bracia winni byli odmówić po jednej koronce franciszkańskiej - zob. Konstytucje z 1932 r.
[ 9 ] Tj. św. Maksymilian.
[ 10 ] Bł. Pius Bartosik.
[ 11 ] Bracia Witold Garło, Cyriak Szubiński i bł. Tymoteusz Trojanowski.
[ 12 ] Bł. Antoninem Bajewskim.
[ 13 ] O. Floriana Koziury.
[ 14 ] Bracia Benedykt Mieczkowski, Cyriak Szubiński, Honorat Szala, Ludwik Ferens, Maksym Grefkowicz, Gotfryd Pyrka i Sergiusz Sobczuk.
[ 15 ] Tj. z nowicjuszami - klerykami.
[ 16 ] O. Gwido Bar.
[ 17 ] Św. Maksymilian.
[ 18 ] Ponieważ Małe Seminarium Misyjne było zamknięte w czasie okupacji, rektor tegoż zakładu, o. Zdzisław Piechowiak, objął nauczanie religii w szkole powszechnej w Paprotni.
[ 19 ] Tj. w bibliotece klasztornej.
[ 20 ] O. Justyn Nazim, po wysiedleniu z Gniezna i krótkim pobycie w klasztorze warszawskim, przybył do Niepokalanowa 26 XII 1940.
[ 21 ] Br. Odyliona Leheńkiego.
[ 22 ] Bracia Jan Vianey Kończewski, Sergiusz Sobczuk i Agatonik Kozak.
[ 23 ] Bracia Salezy Mikołajczyk, Wawrzyniec Podwapiński, Manswet Marczewski, Eutychian Kawecki, Atanazy Maćkowski, Anatol Musiał, Kamil Banaszek, Samuel Piasecki, Włodzimierz i Bolesław Błaszczykowie, bł. Bonifacy Żukowski, Abel Dypa (później zmienił nazwisko na Dziełyński), Adam i Beniamin Szubartowscy, Filemon i Wincenty Kozielczykowie oraz Melchior Borkowski.